Dilemma

Een interactief speltheorielab. Doe een zet in een van de zes economische spellen en zie hoe je uitbetaling afhangt van de keuze van de andere speler. Verander de regels en bekijk welke uitkomsten standhouden.

Waarom verlagen beide bedrijven hun prijs?

In de prijzenoorlog levert een prijsverlaging meer op, ongeacht de keuze van de concurrent. In het Nash-evenwicht verlagen beide bedrijven hun prijs, terwijl ze allebei meer zouden verdienen als ze die gelijk hielden. In een evenwicht kan geen van beide spelers zijn uitbetaling verbeteren door als enige van keuze te veranderen.

Stel de boete bij prijsverlaging in op 5 punten, de betrouwbaarheid van de handhaving op 100% en de toezichtskosten op nul. Het enige evenwicht in zuivere strategieën is nu dat beide bedrijven hun prijs handhaven. Het scenario benoemt gevolgen voor consumenten en mogelijke nieuwkomers buiten de uitbetalingsmatrix.

Speel de prijzenoorlog
De prijzenoorlogUitbetalingen bij aanvang
B handhaaft de prijsB verlaagt de prijs
A handhaaft de prijs8, 81, 12
A verlaagt de prijs12, 14, 4
Nash-evenwicht
Illustratieve winstpunten. Eerst de uitbetaling voor bedrijf A, daarna die voor bedrijf B.

Zes spellen waarvan je de regels kunt veranderen

De prijzenoorlog

Vergelijk prikkels om de prijs te verlagen als een verbroken prijsafspraak een boete oplevert en beide bedrijven toezichtskosten dragen.

Een gedeelde weide

Twee boeren delen een weide. Pas de heffing op uitbreiding, de betrouwbaarheid van het toezicht of de extra schade door een grotere kudde aan.

Wie betaalt voor het netwerk?

Zet het alles-of-nietscontract aan. Als slechts één bedrijf bijdraagt, krijgt het zijn geld terug. Zowel samen bijdragen als samen afzien van een bijdrage is onder dit contract een stabiele uitkomst.

Reageren op invoerheffingen

Verander het gewicht dat overheden aan producentenbelangen toekennen of voeg een boete uit een handelsverdrag toe. Bekijk hoe die aanpassingen de beleidskeuzes veranderen.

Investeren in de hoogconjunctuur?

Houd het relatieve winstvoordeel op de beginwaarde. Stel een verlies van 4 punten in als beide partijen meer investeren. Elke partij doet dan het liefst het tegenovergestelde van de ander.

Kredietcoördinatie

Bij volledige dekking stijgt de uitbetaling voor de bank die als enige meer uitleent van −4 naar 2, vóór aftrek van de verzekeringspremie. De twee evenwichten in zuivere strategieën blijven bestaan. Beide banken houden hun krediet gelijk of beide verstrekken meer krediet.

Wat verandert er als je meerdere rondes speelt?

De uitbetalingsmatrix markeert de evenwichten voor één ronde. Speel meerdere rondes om te zien wat de gekozen strategieën op termijn opleveren.

Speel een ronde

Kies je zet en een strategie voor de andere speler. Een speler die jouw zetten volgt, begint met de eerste actie en doet daarna steeds wat jij in de vorige ronde deed.

Voer een experiment uit

Stel beide strategieën in en simuleer maximaal 100 rondes. Stel de kans op een onbedoelde keuze in. Gebruik dezelfde startwaarde voor de toevalsgenerator om de simulatie precies te herhalen.

Vergelijk regels

Leg een basisscenario vast en verander een regel. Beide simulaties gebruiken dezelfde strategieën, hetzelfde aantal rondes, dezelfde foutkans en dezelfde startwaarde voor de toevalsgenerator.

Bouw je eigen spel

Begin met een sjabloon of geef beide spelers een naam en twee acties. Vul voor elke uitkomst twee uitbetalingen in en zie de analyse meteen veranderen. Je ziet evenwichten in zuivere strategieën, dominante keuzes en, als het bestaat, een gemengd evenwicht waarin beide spelers beide acties met positieve kans kiezen.

Bewaar je experimenten

Sla een scenario met regels en experimentinstellingen op in het notitieboek van je browser. Exporteer het notitieboek om een back-up te maken of om het op een ander apparaat te openen.

Hoe verdeel je de kosten van een gezamenlijke taxirit?

Als Alice uitstapt, staat de meter op € 6. Bij Ben staat hij op € 10 en bij Chloë op € 18. Alle drie rijden het eerste traject mee. Alleen Chloë rijdt het laatste traject.

Bij de Shapleywaarde bereken je per passagier de gemiddelde extra ritkosten over alle zes volgordes waarin je de passagiers aan de groep kunt toevoegen. Alice betaalt € 2, Ben € 4 en Chloë € 12. Verplaats de eindbestemming om te zien hoe de verdeling verandert.

Probeer het taxivoorbeeld